اریک فروم (Erich  Fromm)روانشناس آلمانی چند تیپ شخصیت را مطرح کرده که زیر بنای رفتار انسان هستند ، شکلهای خالص این تیپها نادر هستند ، اغلب شخصیتهای افراد ترکیبی از چند تیپ هستند ولی معمولا یکی غالب است.

من در اینجا این تیپها را برای شما دسته بندی و بصورت خلاصه عنوان میکنم ، شاید خود شما بدانید شخصیت غالب شما کدام یک از آنهاست .

از نظر اریک فروم  شخصیتها یا ثمر بخش هسستند (ایده آل رشد انسان) یا بی ثمر.

شخصیتهای بی ثمر شامل :گیرنده ، بهره کش ، محتکر ، بازاری.

شخصیتهای گیرنده :انتظار دارند چیزی را که  میخواهند یا لازم دارند از  منبع بیرون بگیرند مثل :عشق،دانش،لذت .

این تیپ افراد در روابط خود با دیگران گیرنده هستندبجای اینکه دوست بدارند نیاز دارند دوستشان بدارند ، به جای اینکه بیافرینند می گیرند.این افراد شدیدا به دیگران وابسته هستند واگر به حال خود رها شوند فلج خواهند شد و بدون کمک دیگران از انجام جزئی ترین کارها بر نمی آیند.

این شخصیت به تیپ شخصیت دهانی فروید شباهت دارد زیرا هر دو از خوردن ونوشیدن ارضا می شوند این نوع ارضا روش اصلی تشخیص این تیپ شخصیتها است.

شخصیتهای بهره کش : در این تیپ نیز برای چیزی که می خواهد به دیگران متوسل می شود اما به جای انتظار گرفتن از دیگران با زور و حیله گری می گیرند و اگر چیزی به آنها داده شود آنرا بی ارزش میدانند ، آنها فقط چیزی را می خواهند که به دیگران تعلق داشته باشد یا برای آنها ارزش داشته باشد حالا این چیز همسر باشد یا شیء یا ایده ، فرقی نمی کند. برای این افراد چیزی را که دزدیده یا تصرف شده باشد از چیزی که آزادانه به آنها داده شود با ارزش تر است.

این تیپ مانند تیپ پرخاشگر دهانی فروید است.

شخصیتهای محتکر: فرد امنیت را از آنچه بتواند احتکار یا پس انداز کند کسب می کند. این رفتار گدامنشانه نه تنها در مورد پول واموال بلکه در مورد هیجانها و افکار نیز مصداق دارد.این افراد دیوارهایی را دور خودشان می کشند و با تمام چیزهایی که انباشته کرده اند احاطه می کنند.ویژگی این افراد نظم وسواسی درباره اموال ، افکار و احساسات است آنها نیز با رفتارشان  خود را لو می دهند.

این تیپ مانند تیپ مقعدی فروید است.

 شخصیتهای بازاری :در قرن بیسستم  همراه با جوامع سرمایه داریی بوجود آمد.در نظر اینگونه افراد موفقیت یا شکست بستگی به این دارد که خودمان را چقدر خوب بفروشیم .مجموعه ارزشها برای شخصیتها و کالاها یکی است .ویژگیهای  شخصی ، مهارتها ، دانش یا انسجام ما اهمیت ندارد ولی ویژگیهای سطحی  مانند لبخند زدن ، دلپذیر بودن  و خندیدن به جوکهای رئیس از خصوصیات و توانایی های درونی مهمتر است.در این حالت ارتباط واقعی با مردم نداریم اگر این بازی برای مدت طولانی ادامه یابد با خود مان هم ارتباطمان قطع خواهد شد و دیگر از خودمان هم آگاهی نداریم .فرد تبدیل به فردی بدون جوهر شخصی و بدون روابط معنی دار می شود.

شخصیتهای ثمر بخش شامل : زنده گرا ، هستی گرا 

شخصیتهای زنده گرا : این افراد عاشق زندگی ، رشد کردن ،آفریدن وساختن هستند ، سعی می کنند بر دیگران تاثیر بگذارند ، نه با زور و یا  کنترل کردن بلکه با عشق ، منطق و الگو بودن . آنها به رشد خود ودیگران علاقه مند  و آینده نگرهستند . شخصیتهای افراطی در این تیپ در دنیای عملی خوب عمل نخواهند کرد و این تیپ نادر است .

شخصیتهای هستی گرا  : با دیگران همکاری می کنند به آنها عشق می ورزند ، تقسیم کردن با دیگران بجای جلو افتادن از آنها ، لذت بردن از زندگی را برای افراد بیشتر می کنند ویژگی های مشترکی با تیپ زنده گرا دارد. این تیپ در زندگی مشارکت می کنند ، تجربه می کنند.بر زمان حال تمرکز دارند ، باخود وبا جامعه روراست هستند.فروم اعتقاد دارد امکان بوجود آوردن این تیپ از طریق روان کاوی و خودکاوی وجود دارد.


پیام برای بهار